kto ukradl i krzycz braciszku

Chciałam zarekomendować Wam dwie książki, jedną dla dorosłych, drugą dla młodzieży, które, tak się złożyło - przeczytałam w krótkim odstępie czasu i pewnie przez to, ale i przez swoją tematykę już zawsze będą się łączyć w mojej pamięci.

Olga Ptak jest mamą dziecka z dysfunkcją. Z niezgody i wściekłości na to, jak świat postrzega niepełnosprawnych, i z czym sama musiała się borykać, powstała ta książka. Bardzo emocjonalna, szczera, prawdziwa. Każdy powinien ją przeczytać, choćby po to, żeby następnym razem, kiedy przyjdzie nam ochota oceniać czyjeś zachowanie – zastanowić się i powstrzymać. Bo łatwo się ocenia, prawda? Oczywiście – jak zaznacza autorka – mamy prawo nie wiedzieć nic o niepełnosprawności, bo i skąd, jeśli nie mieliśmy z osobami niepełnosprawnymi do czynienia. A do tego niepełnosprawność jest pojęciem tak szerokim, że nie szans, by „jeden człowiek posiadał wiedzę na temat stwardnienia zanikowego bocznego, autyzmu, porażenia mózgowego, paraliżu kończyn, schizofrenii, zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, twardziny układowej i setek, tysięcy innych chorób, schorzeń i przypadłości, które pozwalają zaklasyfikować daną osobę jako niepełnosprawną”. Rada Olgi Ptak dla nas wszystkich, aby pozbyć się „uwierającego skrępowania na widok osoby niepełnosprawnej” - jeśli czegoś nie wiesz, nie rozumiesz – pytaj, nie wstydź się, nie udawaj, że nie widzisz (niektórym z nas wydaje się, że tak jest grzeczniej, prawda?).

 

Olga Ptak bardzo szczerze i bezpośrednio opisuje swoje odczucia i emocje związane z trudną ciążą i pierwszymi latami życia syna, ile wysiłku musiała włożyć w zrozumienie dysfunkcji Leona, pogodzenie się z diagnozą i przekonanie otoczenia, także tego najbliższego, że najlepsze, co można dla dziecka niepełnosprawnego zrobić, to pomagać mu w rozwoju, a nie udawać, że przecież wszystko jest w porządku.

„Kto ukradł jutro?” ma niespotykaną oprawę graficzną, zasłużenie dostała nagrodę główną w konkursie edytorskim Dobre Strony 2019 oraz Książka Edytorsko Doskonała EDYCJA 2019. Składa się z dwóch odrębnych książek połączonych jednym tytułem i wspólną obwolutą – jedna - z dużym O na okładce – to zapis świata Olgi – mamy, druga, z dużym L na okładce – próba zapisu świata 5-letniego Leona. Próba, bo przecież nie mamy możliwości zajrzenia do jego głowy, a on sam nie da rady nam tego opowiedzieć.

Dobrym uzupełnieniem książki Olgi Ptak jest „Krzycz po cichu, braciszku” Ivony Březinovej, nagrodzonej w 2017 roku Złotą Wstęgą – jako najlepsza książka dla młodzieży w Czechach. Narratorką jest 15 letnia Pamela, i z jej perspektywy obserwujemy jak wygląda codzienne życie z Jeremiaszem, bratem bliźniakiem, u którego stwierdzono „w wieku lat trzech autyzm niskofunkcjonujący z dość poważnym opóźnieniem psychicznym”. Dla Jeremiasza każdy dzień ma inny kolor i mama i siostra w taki kolor muszą być ubrane, jego potrawy muszą być okrągłe, samochody zaparkowane po domem zawsze w tej samej kolejności… Pamela potrafi zrozumieć jego zachowania, robi też wszystko żeby pomóc mamie. Tata niestety zniknął z życia rodziny, kiedy okazało się jak wygląda życie z Jeremiaszem. Jeremiasz żyjący w swoim świecie, który mama i siostra z takim trudem próbują zrozumieć i dostosować do niego świat zewnętrzny, bywa bardzo głośny, agresywny i niszczycielski, z czego biorą się kłopoty z sąsiadami, wizyty opieki społecznej, a nawet policji. Smutne jest to, że osoby, które z racji wykonywanego zawodu – nauczyciele, opiekuni Jeremiasza w ośrodku, do którego uczęszcza, pracownicy opieki społecznej nie zawsze wiedzą, jak się zachować, a co dopiero jak pomóc. Ale życie Pameli to nie tylko opieka nad bratem, ale także zwykłe codzienne sprawy nastolatki – nowa szkoła, nowe znajomości, nieporozumienia, niełatwa przyjaźń z Patrykiem z zespołem Aspergera. Autorce udało się w ciepło i z humorem, ale na szczęście bez czułostkowości opisać życie całej rodziny, podkreślić więź łączącą mamę i córkę, pokazać, że chociaż obie kochają Jeremiasza, czasem potrzebują odpoczynku i pomocy z zewnątrz. To - moim zdaniem - bardzo dobra książka dla młodszych i starszych nastolatków, bo ukazuje osoby z niepełnosprawnościami w zwykłych domowych czy szkolnych sytuacjach, w kontaktach z rodziną. Widać też w niej, jak różne są reakcje osób postronnych - od życzliwości do niechęci i jak mało wiemy o życiu osób z niepełnosprawnościami. Być może właśnie z tej niewiedzy, niezrozumienia nie potrafimy zachować się właściwie ? Dlatego pamiętajmy radę Olgi Ptak– jak czegoś nie wiesz, nie rozumiesz – pytaj!

Metryczka książki


Tytuł: Kto ukradł jutro
Autor: Olga Ptak
Wydawnictwo: Albus
Rok wydania: 2019
Gatunek: interaktywne/obrazkowe/edukacyjne

Tytuł: Krzycz po cichu, braciszku
Autor: Ivona Březinová
Wydawnictwo: Stara Szkoła
Rok wydania: 2018
Gatunek:literatura dziecięca

Notka o autorze

Anna Kajzer

Anna Kajzer

Kiedyś księgarka, od prawie 20 lat bibliotekarka. Ostatnio najwięcej czyta reportaży i książek dla dzieci, ale to nie znaczy, że na tym poprzestaje.
Miłośniczka audiobooków i chodzenia :) Próbuje znaleźć równowagę między życiem rodzinnym, pracą zawodową i czasem dla siebie, a przy tym nie zwariować.
Lubi ludzi i święty spokój, co niekoniecznie się wyklucza :)