wg innego klucza 1

Uwielbiam czytać reportaże. Jednak gdy na półce mojej biblioteki pojawiła się ta cegła, trochę mnie przeraziła – reportaż na ponad 550 stron? W dodatku już w przedmowie autorzy ostrzegają: „Historia autyzmu trochę przypomina autyzm […] trudno o prostą i jasną narrację”. Ale ponieważ temat kusił mnie już od czasów studenckich, kiedy na zajęciach z psychologii zetknęłam się z pozycjami o autyzmie i Aspergerze, sięgnęłam i po to tomisko. Szybko okazało się, że „Według innego klucza” czyta się jak najlepszą powieść, a narracja (wbrew ostrzeżeniom) jest tak płynna, że książkę dosłownie połknęłam w parę dni. Pomimo wielowątkowości i zataczania kół chronologicznych, książka jest bardzo poukładana, przejrzysta i napisana językiem zrozumiałym dla każdego. A równocześnie zawiera tyle faktów, że staje się rzetelną, niemal akademicką monografią poświęconą autyzmowi. Autorzy dokonali mistrzowskiej fuzji, połączyli trudny naukowy temat i lekkie reporterskie pióro – nic dziwnego, że ich dzieło zostało nominowane do Nagrody Pulitzera.

 

wg innego klucza 2

Książka przedstawia dzieje autyzmu, również sprzed diagnozy, sprzed jakichkolwiek prób zdefiniowania czy sklasyfikowania zjawiska. Próbuje nam przedstawić jego ujęcie w różnym czasie i innej szerokości geograficznej. Historię widzianą z perspektywy poszczególnych osób ze spektrum autyzmu, ale też ich rodzin, badaczy, lekarzy, społeczności lokalnych, liderów walczących o prawa osób o niepełnej (czy raczej innej) sprawności, instytucji rządowych i inicjatyw oddolnych. A wszystko to wplecione w szerszy kontekst: gospodarczy, polityczny, społeczny czy kulturowy.

Autyzm to najczęściej stawiana diagnoza w XXI wieku, statystyki są różne i mówią, że od jednego na siedemdziesiąt po jedno na sto pięćdziesiąt dzieci mieści się w spektrum autyzmu. On po prostu jest wśród nas. I nie jest chorobą, która zniknie gdy tylko wymyślimy na nią szczepionkę. Autyzm był, jest i prawdopodobnie będzie, więc trzeba go poznać, odmitologizować, zrozumieć. Po to, by ułatwić życie tym wszystkim, którzy są nim dotknięci, ale też wspierać ich najbliższych, którzy każdego dnia toczą heroiczną wręcz walkę o lepszy byt swoich rodzin. Niniejsza pozycja w fenomenalny sposób podpowiada nam, jak to zrobić.

Książka często wzrusza, momentami bawi, czasem przyprawia o fizyczny niemal ból. Uczy. Uczy spojrzenia na świat innymi oczami. Uczy, że nie wszystko jest takie, jakie się wydaje być na pierwszy rzut oka. Uczy widzieć więcej i czuć głębiej. Każe nam użyć innego klucza do zrozumienia tego, co przez to, że odmienne, może budzić niepokój czy strach. Oswaja dla nas autyzm i po prostu uczy empatii.

Metryczka książki


Tytuł: Według innego klucza. Opowieść o autyzmie
Autor: Donvan John, Zucker Caren
Wydawnictwo: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Rok wydania: 2017
Gatunek: literatura faktu

Notka o autorze

Anna Nowak

Anna Nowak

Socjolożka, bibliotekarka, trenerka, opiekunka bezdomnych psów. Feministka. Weganka. Od poniedziałku do piątku można ją spotkać w bibliotece. W weekendy -  w schronisku dla bezdomnych zwierząt, gdzie głównie zajmuje się przytulaniem amstaffów. Gdy nie pracuje, czyta, wędruje po górach, biega i jeździ na rowerze. Kocha Bieszczady i półmaratony, choć dłuższym dystansem też nie pogardzi. Fanka bulterierów, ostrej muzyki i festiwali. W nielicznych wolnych chwilach gotuje i trudni się głaskaniem ukochanej kotki Klary.