międzynarodowy dzien psa ratowniczego foto zestaw ksiazek 1

Z okazji Międzynarodowego Dnia Psa Ratowniczego, przypadającego na 28 kwietnia, chcę przybliżyć Wam książki Barbary Gawryluk, tworzące serię "Pies na medal".

Bohaterami dziewięciu, już obecnych na rynku wydawniczym, książek są psy pracujące. Mamy wśród nich między innymi psa zaprzęgowego, przewodnika osoby niewidomej, psa pracującego w Górskim Ochotniczym Pogotowiu Ratunkowym, w domu seniora, w policji, czy na lotnisku. międzynarodowy dzien psa ratowniczego foto zestaw ksiazek 2Autorka znana z książek dla dzieci, które bazują na realnych wydarzeniach i w tym przypadku zadbała o to, aby psie postacie obecne w książkach były jak najbardziej rzeczywiste. Każdy z przedstawionych psów pracuje w innym miejscu, a jego praca ma inny charakter. Łączy je jedno - są bardzo ważne, a ich praca - cenna i doceniana.

międzynarodowy dzien psa ratowniczego foto zestaw ksiazek 3Psy, obdarzone zmysłami w stopniu znacznie większym niż ludzie, potrafią dostrzec, poczuć, wywąchać wiele rzeczy, których my ludzie nie zauważymy. Z tego też względu ich obecność, praca w wielu miejscach ratuje życie jest doskonałym dopełnieniem tego, z czym ludzie sami nie potrafią sobie poradzić.

Wywiad z Kierownikiem Sekcji Psów Ratowniczych WOPR w Katowicach – Damianem Łagodzkim przygotowała Monika Badowska.

 

Wywiad z Damianem Łagodzkim

międzynarodowy dzien psa ratowniczego foto 1

Na czym polega praca psa - ratownika?

Praca takiego psa - ratownika polega na towarzyszeniu swojemu przewodnikowi podczas pracy i wspomaganiu go w sytuacjach tego wymagających. Pies strzeże kąpieliska wraz z ratownikiem, potrafi holować osoby tonące przytomne i nieprzytomne do brzegu. Co więcej, pies może popłynąć z kołem ratowniczym do osoby, która się topi. Psi ratownik wyposażony jest w szelki, które zawierają specjalne uchwyty, za które może złapać się człowiek potrzebujący pomocy. Warto wspomnieć również o tym, jaką rolę odgrywają psi ratownicy w prewencji – często zabierane są na spotkania z dziećmi, młodzieżą, aby zwiększyć zainteresowanie bezpieczeństwem nad wodą, a także samym ratownictwem.

Jakie cechy charakteru musi mieć pies, by być dobrym psem pracującym?

Pies pracujący w ratownictwie wodnym powinien być przede wszystkim spokojny, powinien posiadać bezgraniczne wręcz zaufanie względem swojego przewodnika. Bardzo ważną cechą jest też posłuszeństwo – pies powinien wykonywaćbezwzględnie polecenia swojego przewodnika, a także nieprzejawiający cech agresywnych. Kolejną istotną cechą jest chęć psa do pracy w wodzie. Są rasy psów do tego predysponowane, ale nawet wśród nich mogą zdarzyć się zwierzęta, które po prostu nie będą czuły się komfortowo w wodzie. Najważniejszą rzeczą w trakcie treningów jest pamiętanie o tym, żeby nie robić nic na siłę. Można w ten sposób bardzo szybko zniechęcić psa do dalszej współpracy. Psy powinny być też mądre, aby umieć rozróżnić ogrom komend.

międzynarodowy dzien psa ratowniczego foto 2Jak długo trwa szkolenie i na czym polega?

Szkolenie może się zacząć już w 3-cim miesiąca życia. Trwa bardzo często do jego końca, chociaż tak naprawdę zależy od tego jak długo zdrowie czworonoga pozwala mu na często wymagające treningi.

Szkolenie szczenięcia rozpoczyna się od nauki marszu przy nodze przewodnika na smyczy, komend „stój”, „siad”, „waruj”, aportowania przedmiotów z wody, pływaniu z przewodnikiem. Kiedy pies kończy rok zaczynają się ćwiczenia nieco bardziej zaawansowane – tj. ratowanie przytomnego z aportem, aportowanie koła wyrzuconego z pontonu, a nawet…wyciąganie przedmiotu z dna!

Kiedy pies ma więcej, niż 15 miesięcy może rozpocząć certyfikację, podczas zdawania której, pies musi wykazać się takimi umiejętnościami jak skok do wody z pontonu, holowanie deski surfingowej z pomocnikiem, a także chodzenie przy nodze przewodnika bez smyczy. Z tych ćwiczeń, między innymi, składa się klasa 1 certyfikacji.

Po wystarczająco dobrym ukończeniu tego poziomu, psi ratownik może przystąpić do 2 klasy certyfikacji. Aby ją zdobyć pies musi opanować ćwiczenia polegające na np. uratowaniu człowieka, który wypadł za burtę (przy czym warto podkreślić, że pies obserwuje zdarzenie z brzegu). Czworonóg na tym poziomie stoi również przed wyzwaniem przyniesienia jednego z dwóch, wyrzuconych do wody, aportów – przewodnik (na podstawie wymagań sędziego) przekazuje swojemu psu informację, który aport ma przynieść – czy ma być to prawy czy lewy.

Następna klasa – 3 zakłada umiejętność wykonania komendy „waruj”, ale już w grupie innych psów – wśród tylu dystraktorów – dźwięków, zapachów wcale nie jest łatwo psu się skupić. Innym wymaganym ćwiczeniem jest ratowanie osoby nieprzytomnej – osoba ta nie złapie się szelek psa, więc nasz psi ratownik musi sam zdecydować za jaką część ciała będzie mu najłatwiej holować pozoranta. Do wyboru ma dłoń, nadgarstek, śródstopie lub kostkę – musi to zrobić na tyle delikatnie, aby nie uszkodzić pozoranta, ale na tyle mocno, żeby go dać radę przyholować do brzegu. Pies musi umieć też zanieść pagaj (takie jednopiórowe wiosło) do łodzi, a także znaleźć aport w wodzie – pies nie widzi, ani nie słyszy momentu, w którym aport jest do tej wody wrzucany.

międzynarodowy dzien psa ratowniczego foto 3Najwyższym poziomem certyfikacji jest klasa 4. Ma ją w Polsce niewiele psów. Aby zdobyć taki stopień zaawansowania pies musi się liczyć z zadaniami polegającymi, między innymi, na ratowaniu dwóch topiących się osób, zaniesieniu koła do topiącej się osoby. Jest też alternatywa komendy „siad”, polegająca na tym, że pies znajduje się w grupie wielu czworonogów z przewodnikami. Pies musi usiąść przy nodze przewodnika, który następnie wydaje komendę „zostań”, po czym odchodzi poza zasięg wzroku psa. Pies musi pozostać w tej pozycji, aż przez 2 minuty i nawet nie może dostać smakołyka na koniec ćwiczenia, ponieważ w trakcie certyfikacji nagrody w formie łakoci są niedozwolone – można tylko pogłaskać psa i nagrodzić go pochwałą. Innym ćwiczeniem na tym poziomie jest ratowanie człowieka za burtą, ale pies musi wyskoczyć z pontonu, na którym znajduje się jego przewodnik, a następnie popłynąć z tonącym na brzeg. Jest to ćwiczenie dosyć trudne do nauczenie, gdyż pies intuicyjnie ma chęć powrotu do swojego przewodnika, który przez cały ten czas wydaje mu komendy.

Kiedy psy mają powyżej 7 lat mogą brać udział w różnego typu szkoleniach i zawodach w klasie weteranów. Ćwiczenia w tej klasie są przygotowane w taki sposób, aby nie przeciążyć mniej wytrzymałych już mięśni psa. Do takich ćwiczenie zalicza się np. przynoszenie bojki ratowniczej do znajdującego się w wodzie - topiącego się pozoranta, a także holowanie surfera (osoby, która znajduje się w pozycji leżącej na desce surfingowej) na brzeg. Na tym poziomie nie ma żadnych ćwiczeń wymagających od psa skoków, aby uniknąć niepotrzebnego obciążenie stawów.

Mimo tego jak bardzo skomplikowane i trudne wydają się te ćwiczenia, warto podkreślić, że na treningach wyraźnie widać, że psom podoba się praca ze swoimi przewodnikami w wodzie. Co więcej, wiele psów musi „wypływać się” na początku treningu, aby później zachować spokój i opanować trochę swój psi entuzjazm.

Czy pies współpracuje tylko z jedną osobą?

W większości przypadków tak – tylko ze swoim przewodnikiem. Natomiast w ratownictwie wodnym często psy wykonują polecenia innych osób – ratowników. Jest to istotne, ponieważ często pies towarzyszy grupie ratowników podczas służby – na wieżyczkach ratowniczych zazwyczaj jest około 3 ratowników. Może zdarzyć się tak, że sytuacja wymagająca interwencji ratowników zajdzie akurat wtedy, kiedy przewodnik nie będzie znajdował się obok psa, a komendy będzie musiał wydawać ktoś inny. Dobrze by było mieć wówczas świadomość, na jakie wsparcie ze strony psa możemy liczyć.

międzynarodowy dzien psa ratowniczego foto 4Jak nagradza się psy za dobrze wykonane zadania?

W trakcie treningów psy są nagradzane na różne sposoby – to wszystko zależy od indywidualnych preferencji psa. Najczęściej są to przysmaki, tonacją głosu, pogłaskanie, podrapaniem w ulubionym miejscu, a także zabawą w wodzie po zakończeniu dobrze wykonanego ćwiczenia. Wiadomo, że nie można nagradzać przysmakami psów, które są niejadkami, bo nie będzie to dla nich wystarczająca nagroda, aby wypracować konkretną zdolność.

Z iloma psami pracuje jeden ratownik?

Jeden ratownik w danym momencie pracuje z jednym psem, ale niektórzy ratownicy mają więcej psów i wykorzystują je do pomocy na zmianę, aby pies mógł też odpocząć. Zaangażowanie się w psie ratownictwo dotyczy często całych rodzin, które posiadają kilka psów, więc czasem też z tego wynika to, że jeden ratownik ćwiczy z wieloma psami, a jeden pies z kilkoma osobami.Czasem psa łatwiej jest nauczyć holowania osoby topiącej, kiedy pozorantem jest ich właściciel, wtedy inny ratownik musi zastąpić w tej początkowej fazie jego przewodnika, zanim pies pozna sekwencję ruchów konieczną do poprawnego wykonania ćwiczenia.

Wywiad przeprowadziła

Monika Badowska

monika badowskaAutorka istniejącego od 2006 roku bloga prowincjonalnanauczycielka.pl, z którego dowiedzieć się można o czytaniu, książkach, pisaniu, o tym, co warto i z kim poczytać oraz o zwierzakach, bez których dom staje się nudny.
Pasję związaną z czytaniem i poznawaniem literatury połączyła z życiem zawodowym.
Czyta dużo i eklektycznie. To czy książka jest papierowa, czytana przez lektora, czy stanowi – jak pisał Stanisław Lem – kryształki z utrwaloną treścią, nie wpływa na przyjemność jaką odczuwa podczas obcowania ze słowem.
Różnorodnie aktywna sportowo. Prowadzi dom tymczasowy dla malamutów i kociąt. Ceni życie w każdym z jego przejawów; jest weganką.